پیسه دالانی سوز و به‌رز

عه‌بدۆلكه‌ریم مۆحه‌ممه‌د فه‌تاح ناسیا به‌مه‌لا عه‌بدۆلكه‌ریمی مۆده‌رێس ساڵۆ 1901 ی جه‌ده‌گاو »ته‌كیه«ی سه‌ربه‌شارو خۆرماڵو هۆرامانو به‌ش و عێراقی جه‌ئه‌دای بیه‌ن . سه‌ره‌تای وانایش  به‌قۆرئان و كتێبه‌ ئایینییه‌كا ده‌سش په‌نه‌که‌رده‌ن  . ساڵۆ 1913 ی ده‌رسه‌ سه‌ره‌تاكێش (سه‌رف و نه‌حو)ش وانێنێ  ، جه‌سالا ئه‌وه‌لو  جه‌نگ و  جیهانی ئه‌وه‌لی جه‌مزگی مه‌ڵكه‌ندی سلێمانی كتێب و »شه‌رحی جامی« ش ته‌مام که‌رده‌ن .  1924 جه‌سلێمانی ئیجازه‌ش هۆرگرته‌ن . سالۆ  1960یه‌نه‌ جه‌مزگی شێخ عه‌بدۆلقادری گه‌یلانی به‌غدای پێسه ‌مامۆسا و چێرو نامێ مۆده‌ریس ی نیشته‌جێ بیه‌ن . مامۆستا مه‌لا عه‌بدۆلكه‌ریم شاره‌زا بێ  سه‌ر و زوانه کا كۆردی به‌گرد و چێرزوانه‌کاشه‌وه‌، فارسی و عه‌ره‌بی مامۆستا مه‌لا عه‌بدۆلكه‌ریم زانای پایه‌به‌رزو تاریخ نویس و، ئه‌ده‌ب ، زانسته‌ ئیسلامییه‌كا و گرد بواره‌كا زانستی كۆن و ئارۆیی بێ  به‌جۆرێ که‌جه‌باری  تاریخنویسی نویسه‌کێش فره‌یاگێ متمانه‌ و باوه‌ر یه‌نێ و تاومێ واچمێ به‌زانیاری فره‌وه‌ نویسیێنێ و پێسه مه‌رجه‌عێ  مێژوویی چه‌مداری کریا . به‌رێزشا جه‌باری ئه‌ده‌بیه‌نه‌خزمه‌تێ فره‌ش كرده‌ن  به‌ كولتوورو نه‌ته‌وه‌كه‌یش و ئا  شه‌رح و راثانی جه‌سه‌رو دیوانه‌كا خانای قوبادی، مه‌وله‌وی تاوه‌گۆزی و نالی و نویسته‌ی  ژیوای و سرئامای شێعری چند شاعێرێ پێسه‌ مه‌ولانا خالێد و شێخ عوسمانی سه‌راجه‌ددین و ...پێسه‌میراثی زینده‌و به‌قیمه‌ت ئاراسته‌و  نه‌ته‌وه‌كه‌یش كردێنێ .  مامۆستا مه‌لا عه‌بدولكه‌ریم تا ئاخرین هه‌ناسه‌کا ژیوایش جه‌خزمه‌ت و ئایین و ئیسلامی و شه‌ریعه‌تی موحه‌ممه‌دی بێ  و »ته‌فسیری نامی« و »جواهر الفتاوی« به‌رێزیشا رانما و راو شه‌ریعه‌ت و ئایین و به‌رزو ئیسلامیین .

ماموستای گۆره‌و ئه‌دیب و ناسیا و کۆردی , مۆفتی زانا  کۆمارو عێراقی , عه‌للامه‌ مامۆسا  مه‌لا عه‌بدولكه‌ریمی موده‌ریس   ساحب و یه‌ره‌ شه‌مه ‌هه‌شت و خه‌رمانان ( شه‌هریوه‌ر ) 2005 دما فره‌ته‌ر جه‌قه‌رنێوه‌ عۆمری با به‌ره‌که‌تی کۆچی دمایی ش که‌رد .