پیسه دالانی سوز و به‌رز

 ورای رژیمو سه‌دامی باس و مه‌زننێ فرێش پێ ئاینده‌ی سیاسی و یاگێو نۆعو ئه‌ره‌چنیه‌ی هێزه‌کا  و ساختارو ده‌سه‌لاتی پێ ئاینده‌ی  شۆنۆ وێشه‌ره ‌ئارده‌ن . یۆ چا باسا که‌تا ئارۆ جه‌سه‌رو  نێگه‌رانی مه‌نته‌قه‌یی بیه‌ن باسو کورده‌کا جه‌ باکورو عێراقین .

دۆله‌ته‌ هامسێکێ و به‌تایبه ‌دوله‌تو تورکیه‌ی گۆرانکاریه‌کا عێراقو دمای سه‌دامی نامتمانه‌و به‌شه‌ک و ته‌ردید ته‌ماشه‌ که‌رۆ و نیگه‌رانی و خه‌مه ‌ئه‌منیه‌تیه‌کا وێشا چی باره‌نه‌ مه‌تاوا  شاراوه‌.

راسیه‌که‌ش ئانه‌ن که‌ هه‌ر جۆره ‌گۆرانکاریێ جه‌ باکورو عێراقی مه‌به‌سیۆوه‌ به‌ کۆردستانو به‌شو عیراقی و تاسیراتو وێش سه‌رو هه‌رێمه‌که‌یۆ و به‌تایبه ‌تۆرکیه‌, ئیرانو سوریه‌– که‌ شمارێوه‌ فره ‌جه‌ که‌مینه‌و کۆردیه‌کاشا چه‌نه‌ن  – منیۆ . ئا چێوه‌ که ‌ئی نیگه‌رانیا فره‌ته‌ر که‌رۆ , پێوه‌نێ فره ‌نزیک یا پێسه‌ هه‌مپه‌یمانی کورده‌کا ئی به‌شه ‌جه‌ عێراقین چه‌نی ده‌سه‌لاته ‌خارجیه‌کا به‌تایبه ‌ئه‌مریکا و ئیسرائیل که ‌گێره‌ ئاره‌زو و وه‌رمانێوه‌ پێ وارای دۆله‌ته‌کا هه‌رێمو وه‌رکۆتی دلێراسین(خاورمیانه‌)یشا دیه‌بو . ملی گه‌رایی ( نه‌ته‌وایه‌تی ) کوردی که ‌جه‌ هۆرسنگنای جه‌ره‌یانه ‌ملی‌گه‌راییه ‌نه‌ته‌وه ‌ئه‌سلیه‌کا ته‌رو وه‌رکۆتو دلێراسین ( خاورمیانه‌) ی,  پێسه ‌ملی‌گه‌رایی عه‌ره‌بی جه‌عیراقو, ملی گه‌رایی تۆرکی جه‌تۆرکیه ‌گرایشێ وه‌رچه‌مش به ‌رادیکالیسمی هه‌ن , به‌مه‌یلێوه‌ فره‌ گه‌ره‌کشا جیاوازی وێش و نه‌ته‌وه‌کا ته‌رو هه‌رێمه‌که‌ی  په‌رره‌نگ و فره‌که‌رو ( بیگانه‌ستیزی ) . کۆرده‌کێ عێراقی پی مه‌نزوره‌( بێگانه‌ستیزی ) جه ‌ویه‌رده‌نه ‌هه‌نگامانێوه‌شا هۆرگرتێنێ . پێ نمونه‌ی به ‌پافشاری هه‌مپه‌یمانی کۆردی و به ‌پشتیبانی دۆله‌ته ‌وه‌رنیشته‌کا (غه‌ربیه‌کا) و به‌تایبه‌ ئه‌مریکا جه‌ قانون ( ده‌ستور) و هه‌میشه‌یی تازه‌و عێراقی هه‌رێمو کۆردستانی ساحێبو پارلمان , زوان, دۆله‌ت و ئالاو تایبه‌و وێشا . ده‌ستوری هه‌میشه‌یی عێراقی هه‌رپاسه‌ بیه‌ی دوێ نه‌ته‌وێ عه‌ره‌ب و کوردی چا ولاته‌نه‌و دوێ زوانێ عه‌ره‌بی و کوردی جه‌گردو عێراقی به ‌ره‌سمیه‌تش ئه‌شناسان . جیا چانه‌یه ‌رابه‌رایه‌تی کوردی فره‌جار دوپاتش که‌رده‌نۆ که‌ئیجازه‌و ئامادلێ ئه‌رته‌شو عیراقی به‌هه‌رێمو کوردستانی مه‌دۆ, هه‌رپاسه ‌ئیجازه‌و نیاره‌و ئالاو عێراقی چی هه‌رێمه‌نه‌ به ‌دۆله‌تی ناوه‌ندی به‌غدای مه‌دا .

ئی فه‌رایه‌نده‌, ره‌وشو جیابیه‌ی(دورکوته‌ی ) عێراق وه  هه‌رێمو کوردستانی رۆ به رۆ فره ‌که‌رۆ , به‌ جۆرێ که‌ هه‌رێمو کوردستانی  به‌شێ جه ‌جێهانو عه‌ره‌ب و ئه‌ندامو ئیتحادیه‌ی عه‌ره‌بی نیا . ( جه‌حالێوه‌نه‌ که ‌وه‌زیرو خارجه‌و عێراقی که‌ کۆردا مه‌جبورا جه‌ئه‌ره‌نیشته‌ عه‌ره‌بیه‌کا و به‌تایبه‌اجلاس و عه‌ره‌بی به‌شدار بۆ ) . به‌لام ئا چێوه ‌ره‌وشو جیابیه‌ی تۆندو تێژته‌ر که‌رۆ , مه‌سه‌لێ وارای ئه‌لفو بێ کۆردی جه‌ عه‌ره‌بی پێ لاتینیا که ‌به‌ینین جه ‌مه‌حافلی سیاسی کوردی کوردستانیه‌نه‌ ته‌رح کریان . هه‌ر پی بۆنۆ جه‌ئه‌وه‌لین هه‌رمانه‌نه‌ دۆله‌تو هه‌ولیری فێرکه‌رده‌ی ئه‌لفوبێ لاتین به‌ 800 ماموسێ کوردیش ئه‌نجام دان و پاسه ‌که‌ دیارا پی زوه‌نه‌ ئی مامۆسایێ  فێرکه‌رده‌و ئه‌لفو بێ لاتینی جه ‌په‌نجا مه‌دره‌سێ ( قۆتابخانێ ) ئا هه‌رێمیه ‌ده‌س په‌نه ‌که‌را . ئی وارای ئه‌لفوبێ گرایشو ئیدئولوژیکو و وابه‌سته‌یی سیاسی رابه‌را کوردی نیشانه ‌مدۆ ! واریای ئه‌لفو بێ عه‌ره‌بی به ‌لاتین جه ‌جیاوازی هه‌رێمو کوردستانی جه‌عێراقی ترازیۆ و به‌ماناو جیاوازی کورده‌کا جه‌ چوارچیوه‌و ته‌مه‌دونی ئێسلامی ن . پی جوره ‌وارای ئه‌لفوبێ به ‌ماناو جیایی کورده‌کا جه‌میراتی چند سه‌د ساله‌ی میژو فه‌رهه‌نگی وێشانه‌.

فاریای (واریای ) ئه‌لفوبێ  باکورو عێراقی و دمایچشۆ جیابیه‌ی جه ‌ویه‌رده‌ی فه‌رهه‌نگیشا وجیا بیه‌ی جه ‌فه‌رهه‌نگو وه‌رکۆتی دلێراسینی به‌راسی تاسیرێ فره‌ته‌ر و قولته‌ر جه‌ جیابیه‌ی سیاسی مارۆ وه‌رۆ . چی حاله‌ته‌نه‌, پێوه‌نێ فه‌رهه‌نگی و مه‌عنه‌وی کورده‌کا عێراقی چه‌نی هه‌رێمه‌که‌ی بریۆ وه ئیتر نیازو زه‌روره‌ت و ئیمکانێ پێ مه‌نه‌ی جه‌ چوارچێوه‌و عیراقی مه‌مه‌نۆ, چون مه‌تاوی به‌شێ سیاسی جه ‌چوارچیوه‌ی فه‌رهه‌نگیش جیا که‌ریۆ . پێسه ‌ملی گه‌راکا ته‌رو هه‌رێمه‌که‌ی ( خاورمیانه‌) ملی گه‌را کورده‌کێ فره‌ته‌ر مه‌یلشا ئینا روه‌و دنیای غه‌ربی و غه‌رب گه‌رێنێ .

میژوی هه‌م چه‌رخ نیشانه‌ش دان که ‌ئی جه‌ره‌یانه‌( ملی گه‌رایی ) جه‌نگی ناوخۆ , ئاشۆ و دژمه‌نی شۆنۆ وێشه‌ره‌ مارۆ  . پرۆژه‌و ( بێگانه‌ستیزی) که ‌جه ‌باکور و عێراقی ئینا جه‌ره‌یانه‌نه ‌فره‌ سه‌خت تاوۆ دور جه ‌ئی ئه‌نجامه ‌وێرانکه‌را بۆ .

 

 

 هورگیلیا جه روزنامه و شه رقی