پیسه دالانی سوز و به‌رز

مه‌لا ئه‌حمه‌دی نۆتشی کۆرو مه‌لا عبدالرحمن ی جه ‌مانگه‌و شه‌عبانو ساله‌و 1218 هیجری قه‌مه‌ری جه‌شارو نۆدشه‌ی به‌دنیا ئامان . حه‌ر جه‌ زارۆله‌یۆ لا تاته‌ی که مامۆسێوه پایه به رز و گۆره بێ  ده‌س که‌رۆ به‌وانای ده‌رسه ‌ئایینیه ‌سه‌ره‌تایه‌کا . دماته‌ریچ پاسه ‌که ‌ره‌سمو ئا سه‌رده‌مه‌یه ‌بیه‌ن پێ وانای و فێر بیه‌ی فره‌ته‌ری پێسه فقیێ ملۆ پێ حۆجره ‌دینیه‌کا کۆردستانو ئاوه‌خته‌یه‌. ئه‌وه‌ل چند سالێ شارو سنه‌ی و جه‌ مه‌دره‌سه‌و دارالاحسانو ئا شاره‌یه ‌نیشته‌جێ بۆ و خه‌ریکو وانای بۆ . پێ ته‌مام که‌رده‌ی  ده‌رسه‌ ئایینیه‌کا و فێربیه‌یو وانای فره‌ته‌ری  و هه‌ر پاسه قازانج گرته‌ی جه‌ بازنه‌و ده‌رسو مامۆسا شێخ عبدالله ی خه‌رپانی , سنه‌ی مازۆ جیاو و روه منیۆ ده‌گاو خه‌رپانی جه کوردستانو به‌ش و عێراقی . چند سالێ خزمه‌تو ئی زانای گۆره‌ینه شاگردی که‌رۆ . ئه‌حمه‌دی نۆتشی خزمه‌تو مامۆسایشه‌نه یاوۆ به پلێ "مستعد " ی . چی وه‌خته‌نه به ئه‌مرو  فه‌رمایشو شێخی پێ گرته‌و ئیجازه‌ی شه‌رعی ملۆ پێ رواندوزی و جه ده‌گاو " خه‌تی " .  هه‌ر چاگه ‌جه خزمه‌تو عه‌لامه محمد ی خه‌تی ئیجازه‌ هۆرگێرۆ  .

دمای هۆرگرته‌ی ئیجازه‌نامه‌ی  شه‌رعی پێسه مامۆسێوه گێلۆوه پێ زێد و ده‌گا  وێش . مه‌دره‌سه‌و نۆتشه‌ی سه‌رو سامان مدۆ . حه‌ر چا وه‌خته‌نه تاته‌و مه‌لا ئه‌حمه‌دی ( مامۆسا مه‌لا عبدالرحمن ) مفتی شارو سلێمانی و گۆره‌و مه‌درسه‌و دینی ئا شاره‌یه بۆ . دمای چند وه‌ختێ بۆنه‌و نه‌وه‌شی و ناکۆکی تاته‌ی ملۆ پێ سلێمانی تا یاردی و کۆمه‌کو تاته‌ی بۆ جه ئێداره‌که‌رده‌و مه‌دره‌سه‌و دینی   شارو سلێمانی . جه‌سالۆ 1244 مه‌لا عبدالرحمن تاته‌و مامۆسای کۆچی دمایی که‌رۆ . مه‌لا ئه‌حمه‌د بۆنۆ یاگێوه ‌که ‌دلێ خه‌لکو جه‌ماوه‌رو شارو سلێمانی بێش , هه‌ر پاسه مه‌قامی عیلمی و دینی به‌رزیش نریۆ یاگێ تاته‌ی . ساله‌و 1244 به شکلی ره‌سمی بۆ به‌مۆفتی شارو سلێمانی و دۆرو به‌ریش .

پاسه که جه کتێبو ( میژوی ئه‌ده‌بی کورد ) ئامان  مه‌لا عبدالرحیم تاوه‌گۆزی ( مه‌وله‌وی کورد ) ده‌رسی ئایینی وێش خزمه‌تو مامۆسا مه‌لا ئه‌حمه‌دی نۆتشی ته‌مامنان وه خزمه‌تشه‌نه ئیجازه‌ش هۆرگرته‌ن . مامۆسا ئه‌حمه‌دی نۆتشی  کتیب و نویسیێ فرێش هه‌نێ که‌برێ جه‌ئی کتێب و نویسیا واره‌نا ئامێنێ :

1-     غایه‌الکلام و نهایه‌الملال

2-     مدخل منظوم جه‌علم نجوم

3-     شرح منازل القمر

4-     شرح و حواشی تقویم عربی ، رومی و جلالی

5-     معرفت تاریخ

6-     دیوان اشعار به‌زبان کردی ، عربی ، فارسی . . .

مامۆسای گۆره‌و زانای پایه‌به‌رز مامۆسا مه‌لا ئه‌حمه‌دی نۆتشی دمای عۆمرێ با به‌ره‌که‌تی په‌ر جه‌وانای و واته‌ی ده‌رسی دینی جه‌سالۆ 1302 یه نه ‌کۆچی دمایی ش که‌رد . ته‌رمی پاکش قه‌برستانو شارو سنه‌ی سه‌رو ته‌په‌و ( شرف الملک ) ئی شاره‌یه ‌ئه‌سپه‌رده ‌کریان .